Aurreko astekoa
- Zer da digitalizazioa, hitz gutxitan? Eta zer ez da?
- Zergatik ez zen zure marrazkia berdin atera koadrikularen bestaldean?
- Zer daramatza argazki batek irudiaz gain?
Bi denbora-lerro arbelean
Non doa bakoitza?
30 min · talde osoa- Arbelean bi lerro horizontal daude: goikoa industria, behekoa ikus-entzunezkoak. Ezkerrean 1750, eskuinean gaur.
- Bikote bakoitzak txartel bat jasotzen du. Ez dago datarik idatzita.
- Txandaka, txartela lerroan kokatu eta arrazoitu: zergatik hor eta ez lehenago edo geroago.
- Gainerako taldeak ezbaian jar dezake kokapena. Mugitzeko, arrazoi bat eman behar da.
- Amaieran, bi lerroak alderatu.
1. Beheko lerroa gero eta trinkoagoa da: hasieran hamarkadak pasatzen dira aldaketa batetik bestera; azkenean, urteak. Abiadura bera ari da azkartzen.
2. Ikus-entzunezkoen aldaketa handienak industriaren atzetik etorri dira, baina gero eta tarte txikiagoarekin. Gaur, batzuetan, aurretik.
3. Iraultza bakoitzak ez du aurrekoa ordezkatu: gainean jarri da. Oraindik badira pelikulan filmatzen dutenak.
Txartelak
| Industria | Ikus-entzunezkoak |
|---|---|
| Lurrun-makina | Zinematografoa |
| Elektrizitatea eta muntaketa-katea | Zinema soinuduna |
| Lehen PLCak eta ordenagailuak | Telebista |
| Robot industrialak | Bideo magnetikoa |
| Internet enpresan | Muntaia ez-lineala |
| Sentsoreak eta IoT | DSLR bideoa |
| Big data eta hodeia | Streaminga |
| Adimen artifiziala produkzioan | AA sortzailea |
Zer da 4.0 industria
Terminoa 2011n sortu zen Alemanian, eta Klaus Schwabek zabaldu zuen 2016an. Ez da makina berri bat: hiru gauza batera gertatzea da.
| Zutabea | Zer esan nahi duen | Zure sektorean |
|---|---|---|
| Automatizazioa | Makinak zeregina egiten du eta egoerara egokitzen da | Aurkezlea bere kabuz jarraitzen duen kamera |
| Konektibitatea | Makinak, produktuak eta pertsonak elkarri konektatuta, denbora errealean | Sare bakarrean dagoen platoa: kamerak, tallya, grafikoak, soinua |
| Datuetan oinarritutako erabakiak | Sortzen den datu-jarioa aztertu eta hobetzeko erabiltzen da | Audientzia-datuek zer ekoiztu erabakitzen laguntzen dute |
3.0 eta 4.0 bereizten dituena ez da makina automatikoa izatea —hori 3.0 zen dagoeneko—, baizik eta makinak datuekin erabakitzea. Robot bat posizio finkoetara programatuta 3.0 da. Robot bat kamerak ikusten duenaren arabera bere ibilbidea aldatzen badu, 4.0.
Zerk egin duen posible
Teknologia hauek helduak izatera iritsi dira aldi berean, eta hori da gakoa:
| Teknologia | Zertarako |
|---|---|
| IoT (gauzen Interneta) | Edozein objektu konektatzea eta datuak sortzea |
| Big data eta analitika | Datu-jario horri zentzua ateratzea |
| Adimen artifiziala | Ereduak aurkitzea eta prozesuak optimizatzea |
| Robotika aurreratua eta kobotak | Gizakiarekin batera eta modu seguruan lan egitea |
| Biki digitalak | Errealitatea simulatzea ukitu aurretik |
| Hodei-konputazioa | Potentzia eta biltegiratzea inbertsio handirik gabe |
| Errealitate birtuala eta areagotua | Prestakuntza, mantentzea, diseinua |
| Zibersegurtasuna | Konektatzeak ateak irekitzen dituelako |
Eredua beste sektoreetara zabaldu da: Nekazaritza 4.0 (sentsoreak, droneak, GPSa), Eraikuntza 4.0 (BIM, prefabrikazioa), Hezkuntza 4.0. Eta jada 5.0 industriaz hitz egiten da: teknologia pertsonaren zerbitzura, jasangarritasuna eta langilearen ongizatea erdigunean.
3.0 ala 4.0?
Hamar egoera, bi zutabe
35 min · hiruko taldeak- Talde bakoitzak hamar egoerak sailkatzen ditu: 3.0 ala 4.0.
- Sailkapen bakoitzeko, arrazoi bat idatzi behar da: zer datu erabiltzen ditu erabakitzeko? Datu-erabakirik ez badago, 3.0 da.
- Zalantzazkoak markatu: batzuk nahita daude ertzean.
- Puesta en común: talde bakoitzak bat defendatzen du.
Muga ez dago makinan, erabakian baizik. Galdera bakarra da: sistemak datuekin erabakitzen du, ala aurrez idatzitakoa errepikatzen du?
| # | Egoera |
|---|---|
| 1 | Grabagailu batek automatikoki hasten du grabaketa ordu jakin batean. |
| 2 | Kamera batek aurkeslea jarraitzen du bere kabuz, planoan zentratuta mantenduz. |
| 3 | Argi-mahai batek programatutako eszena-sekuentzia botatzen du. |
| 4 | NAS batek abisua bidaltzen du disko baten errore-tasa igotzen hasten denean. |
| 5 | Muntaia-programak transkripzioa sortzen du eta hitzetatik bilatzeko aukera ematen du. |
| 6 | Robot batek muntaketa-lerroan pieza bat lekuz aldatzen du, beti berdin. |
| 7 | Streaming-plataformak bideo-kalitatea jaisten du zure konexioa ahultzen denean. |
| 8 | Ikastetxeko material-maileguaren orria Excelean dago, paperaren ordez. |
| 9 | Sistemak abisatzen du kamera baten bateria hurrengo errodajerako ez dela iritsiko, aurreko erabileren arabera. |
| 10 | Plato bateko klimatizazioa termostato batek pizten du 24 °C-tik gora. |
Zer daramagu etxera
- Lau industria-iraultza izan dira, eta bakoitza aurrekoa baino azkarrago iritsi da.
- 4.0 ez da makinak jartzea: automatizazioa + konektibitatea + datuekin erabakitzea da.
- Zure sektorea beti joan da paraleloan, eta gaur egun batzuetan aurretik doa.
- Teknologia bakoitza ez da bakarrik iristen: guztiak batera heldu direlako gertatu da hau.
Robotez betetako fabrika bat 3.0 izan daiteke. Erabakia da muga, ez makina.
S03an eskuz digitalizatu genuenaren eskema osoa izendatuko dugu: hiru geruzak. Ekarri buruan zure azken errodajeko seinale-katea, kameratik grabagailura arte.
Hiru galdera
1. Zer da 4.0 industriaren funtsezko ezaugarria?
- Robotak erabiltzea
- Prozesuak automatizatuta egotea
- Sistemek datuekin erabakitzea denbora errealean
- Makinak Internetera konektatuta egotea
Erantzuna
c. Automatizazioa eta konektibitatea beharrezkoak dira, baina biak 3.0an ere bazeuden neurri batean. Bereizten duena datuekin erabakitzea da.
2. Zein izan zen hirugarren industria-iraultzaren ekarpen nagusia?
- Lurruna eta mekanizazioa
- Elektrizitatea eta serieko produkzioa
- Ordenagailuak, PLCak eta automatizazioa
- Sentsoreak eta hodeia
Erantzuna
c. XX. mendearen bigarren erdian, ordenagailuek eta lehen kontrolagailu logiko programagarriek automatizazioa ekarri zuten fabriketara.
3. Ikastetxeko maileguen orria papertik Excelera pasatzea zer da?
- 4.0 industria
- Digitalizazioa, baina ez eraldaketa digitala
- Automatizazio malgua
- Biki digital bat
Erantzuna
b. Euskarria aldatu da, prozesua ez. Eraldaketa izateko, orriak berak abisatu beharko luke materiala ez dela itzuli, edo maileguak automatikoki erregistratu beharko lirateke.
Saio honetako hitzak
Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.