S06 · TEDak: zer diren eta zertarako

1 · Berrikuspena 0-8 min

Aurreko blokekoa

Zein dira erabaki teknologiko baten lau ardatzak?
Zer aurkitu zenuten irteera-proban?
Zure tailerreko ebakiduran zer zegoen?

Frogak eta autoebaluazioa

Saio honetako frogak eta autoebaluazioa Moodlen daude: DIGITALIZAZIOA 2026-2027 atalean.

Orri hau edukiaren erreferentzia da.

3 · Edukia 40-70 min

Teknologia erraztaile digitalak

Definizioa

Teknologia erraztaile digitalak (TED) beste teknologia batzuk garatzea eta funtzionatzea ahalbidetzen dutenak dira. Ez dira produktu bat: beste zerbait eraikitzeko oinarria dira. LEGO piezak bezala.

Adibidez: erreskate-robot batek 5G erabiltzen du basearekin komunikatzeko, machine learninga biktimak detektatzeko eta ikuspen artifiziala objektuak bereizteko. Hiru TED, produktu bakar batean.

Terminologia

Testu-liburuak TED esaten die (teknologia erraztaile digitalak). Eusko Jaurlaritzaren gidek TGD (teknologia gaitzaile digitalak). Gaztelaniaz, THD. Gauza bera dira. Guk TED erabiliko dugu.

Zertan eragiten duten

Eragina	Zer esan nahi duen	Zure sektorean
Masako pertsonalizazioa	Produktu bakoitza bezeroari egokitzea, eskala industrialean	Erabiltzaile bakoitzarentzat miniatura eta gomendio desberdinak
Garapen-ziklo laburragoak	Simulazioa eta prototipatze azkarra	Aurrebista birtuala rodatu aurretik
Zerbitzu prediktiboak	Beharra aurreikustea gertatu aurretik	Ekipoaren mantentzea; audientziaren iragarpena
Bezeroa diseinuan	Erabiltzailea sorkuntzan sartzea	Komunitatearen feedbacka edukia erabakitzeko
Teknologiaren demokratizazioa	Hodeiak potentzia handia merke jartzen du	Talde txiki batek lehen estudio batek baino ezin zuena egitea

Zerk egiten duen posible disrupzioa

Teknologia bera ez da nahikoa. Enpresa horiek beste zerbait ere badute:

Berrikuntza-kultura: hutsegitea ikaskuntzaren parte da. Porrota zigortzen duen enpresak ez du berritzen.
Lehiakideen zaintza: teknologia berriak eta merkatuaren aldaketak etengabe begiratzea.
Arkitektura modularra: zati bat aldatu ahal izatea dena berregin gabe.
Ekosistema: startupekin, unibertsitateekin eta bezeroekin lankidetza.
Bizkortasun estrategikoa: norabidez azkar aldatzeko gaitasuna.

5 · Itxiera 105-120 min

Zer daramagu etxera

TEDak beste teknologiak eraikitzeko oinarria dira, ez produktu bat.
Ez dute bakarrik funtzionatzen: hiru edo lau konbinatuta agertzen dira beti.
Disrupzioa ez da teknologia: teknologia gehi berrikuntza-kultura eta bizkortasuna.
Hurrengo lau saioetan zuek azalduko dizkiguzue.

Ez dago teknologia bakarrik: beti dira hiru elkarrekin.

Hiztegi berria

Saio honetako hitzak

Teknologia erraztaile digitala (TED)tecnología habilitadora digital (THD)

Beste teknologia batzuen garapena ahalbidetzen duen oinarrizko teknologia.

Disrupzioadisrupción

Sektore baten arauak erabat aldatzen dituen negozio-eredu berria.

Masako pertsonalizazioapersonalización masiva

Produktu edo zerbitzua bezero bakoitzari egokitzea, eskala industrialean.

Arkitektura modularraarquitectura modular

Sistema zatika aldatzeko aukera ematen duen diseinua, dena berregin gabe.

Lehiarako abantailaventaja competitiva

Enpresa bat lehiakideen aurretik jartzen duen ezaugarria.

Power-by-the-hourpower-by-the-hour

Produktua saldu beharrean, haren erabilera-orduak saltzea. Produktua zerbitzu bihurtzea.

Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.

Iturriak

Eusko Jaurlaritza, Lanbide Heziketako Sailburuordetza — 2.1 Teknologia gaitzaile digitalen sarrera. CC BY-NC-SA 4.0. Moreno Pérez, J. C. — Produkzio-sektoreei aplikatutako digitalizazioa II, 2.1-2.2 atalak. Editorial Síntesis, 2025. Fitxaren txantiloia eta frogak: material propioa.