Aurreko blokekoa
- Zein dira erabaki teknologiko baten lau ardatzak?
- Zer aurkitu zenuten irteera-proban?
- Zure tailerreko ebakiduran zer zegoen?
Zerk egin zuen posible?
Atzera egin arte
32 min · hiruko taldeak- Talde bakoitzak enpresa bat hartzen du zerrendatik.
- Erantzun: zer egiten du enpresa horrek lehen ezinezkoa zena? Esaldi bakarra.
- Orain atzera egin: zer teknologiarik gabe ez litzateke posible izango? Zerrendatu gutxienez hiru, eta ordenatu garrantziaren arabera.
- Zeharkatu bat: «hiru horietako bat kentzen badugu, enpresak funtzionatzen jarraitzen du?» Erantzuna ezetz bada, funtsezkoa da.
- Azaldu 2 minututan.
1. Inoiz ez da teknologia bakarra. Beti dira hiru edo lau elkarrekin, eta bakarra kenduta dena erortzen da.
2. Teknologia horiek ez zituen enpresak asmatu: helduak zeuden eta konbinatzen jakin zuen. Hori da berrikuntza.
3. Berdinak errepikatzen dira sei kasuetan: hodeia, datuen analisia, konektibitatea. Horiek dira teknologia erraztaileak.
| Enpresa | Zer egin zuen |
|---|---|
| Netflix | DVD alokairutik streaminera, eta gero ekoizpen propiora |
| Spotify | Musika osoa eskuragarri, diskorik erosi gabe |
| TikTok | Edonork bideo bat egin eta milioika lagunengana iristea |
| Amazon | Bitartekariak kendu eta beste saltzaileak bere plataforman sartu |
| Rolls-Royce | Motorrak saldu beharrean, hegaldi-orduak saltzea |
| Tesla | Autoa softwarez eguneratzea eta energia-ekosistema bat sortzea |
Teknologia erraztaile digitalak
Teknologia erraztaile digitalak (TED) beste teknologia batzuk garatzea eta funtzionatzea ahalbidetzen dutenak dira. Ez dira produktu bat: beste zerbait eraikitzeko oinarria dira. LEGO piezak bezala.
Adibidez: erreskate-robot batek 5G erabiltzen du basearekin komunikatzeko, machine learninga biktimak detektatzeko eta ikuspen artifiziala objektuak bereizteko. Hiru TED, produktu bakar batean.
Testu-liburuak TED esaten die (teknologia erraztaile digitalak). Eusko Jaurlaritzaren gidek TGD (teknologia gaitzaile digitalak). Gaztelaniaz, THD. Gauza bera dira. Guk TED erabiliko dugu.
Zertan eragiten duten
| Eragina | Zer esan nahi duen | Zure sektorean |
|---|---|---|
| Masako pertsonalizazioa | Produktu bakoitza bezeroari egokitzea, eskala industrialean | Erabiltzaile bakoitzarentzat miniatura eta gomendio desberdinak |
| Garapen-ziklo laburragoak | Simulazioa eta prototipatze azkarra | Aurrebista birtuala rodatu aurretik |
| Zerbitzu prediktiboak | Beharra aurreikustea gertatu aurretik | Ekipoaren mantentzea; audientziaren iragarpena |
| Bezeroa diseinuan | Erabiltzailea sorkuntzan sartzea | Komunitatearen feedbacka edukia erabakitzeko |
| Teknologiaren demokratizazioa | Hodeiak potentzia handia merke jartzen du | Talde txiki batek lehen estudio batek baino ezin zuena egitea |
Zerk egiten duen posible disrupzioa
Teknologia bera ez da nahikoa. Enpresa horiek beste zerbait ere badute:
- Berrikuntza-kultura: hutsegitea ikaskuntzaren parte da. Porrota zigortzen duen enpresak ez du berritzen.
- Lehiakideen zaintza: teknologia berriak eta merkatuaren aldaketak etengabe begiratzea.
- Arkitektura modularra: zati bat aldatu ahal izatea dena berregin gabe.
- Ekosistema: startupekin, unibertsitateekin eta bezeroekin lankidetza.
- Bizkortasun estrategikoa: norabidez azkar aldatzeko gaitasuna.
Zure teknologia
TED bakoitzari fitxa bat
35 min gaur + hurrengo saioak · bikoteka- Bikote bakoitzak TED bat hartzen du. Ez dira errepikatzen.
- Fitxak sei atal ditu, eta guztiek bete behar dituzte:
- Zer da, hiru lerrotan, hamalau urteko bati azaltzeko moduan.
- Nola funtzionatzen du, oinarrian.
- Zer ahalbidetzen du lehen ezinezkoa zena? Hau da atal garrantzitsuena.
- Kasu erreal bat, enpresa eta guzti.
- Kasu bat zure sektorean —egon badago, edo egon litekeena—.
- Arrisku edo muga bat.
- Gaur: hiru lehen atalak. Hurrengo bi saioetan osatuko duzue eta gelari azalduko diozue bost minututan.
- Fitxa guztiak batuta, gelaren hiztegia osatuko dugu. Hori da 2. IEren entrega.
Hamazazpi teknologia daude programan. Irakasle batek denak azaltzen baditu, bostgarrenean lo geratzen zarete. Bakoitzak bat sakon ikasten badu eta gainerakoena entzuten badu, denak ikasten dituzue eta bat ondo dakizue. Hori da lan errealean gertatzen dena ere.
| Teknologia | Noiz azalduko den |
|---|---|
| 5G | S07 |
| Big data | |
| Blockchaina eta DLTa | |
| Robotika kolaboratiboa (kobotak) | S08 |
| Biki digitalak | |
| Ikuspen artifiziala | |
| Logika lausoa | |
| Errealitate birtuala eta areagotua | S09 |
| Metabertsoa eta hipererrealitatea | |
| Biki digitala produkzio birtualean | |
| Fabrikazio gehigarria (3D) | S10 |
| 4D inprimaketa | |
| RPA eta automatizazio kognitiboa | |
| ERPa eta enpresa-kudeaketa |
Zer daramagu etxera
- TEDak beste teknologiak eraikitzeko oinarria dira, ez produktu bat.
- Ez dute bakarrik funtzionatzen: hiru edo lau konbinatuta agertzen dira beti.
- Disrupzioa ez da teknologia: teknologia gehi berrikuntza-kultura eta bizkortasuna.
- Hurrengo lau saioetan zuek azalduko dizkiguzue.
Ez dago teknologia bakarrik: beti dira hiru elkarrekin.
Hiru galdera
1. Zer da teknologia erraztaile digital bat?
- Entretenimendura bideratutako teknologia bat
- Beste teknologia batzuen garapena eta funtzionamendua ahalbidetzen duen teknologia
- Enpresa handiek soilik erabil dezaketen teknologia
- Datu pertsonalak kudeatzeko tresna bat
Erantzuna
b. Ez da helburua, oinarria baizik: beste zerbait eraikitzeko pieza.
2. Rolls-Roycek zer aldaketa egin zuen bere negozio-ereduan?
- Motor merkeagoak fabrikatzen hasi zen
- Hegazkinak saltzen hasi zen
- Motorrak saldu beharrean, hegaldi-orduak saltzen hasi zen
- Mantentze-lanak kanpora atera zituen
Erantzuna
c. Power-by-the-hour. Produktua zerbitzu bihurtu zuen, eta hori sentsoreek, konektibitateak eta datuen analisiak ahalbidetu zuten.
3. Zergatik ez da nahikoa teknologia disrupzioa sortzeko?
- Teknologia beti garestiegia delako
- Berrikuntza-kultura, bizkortasuna eta arkitektura modularra ere behar direlako
- Enpresa handiek patenteak dituztelako
- Erabiltzaileek ez dutelako aldaketa nahi
Erantzuna
b. Kodakek teknologia zuen —berak asmatu zuen kamera digitala— eta ez zuen aprobetxatu. Faktore antolakuntzazkoak eta kulturalak dira gakoa.
Saio honetako hitzak
Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.