Digitalizazioa

Hasiera  /  2. blokea · 2. IE

S08

Kobotak, biki digitalak eta ikuspen artifiziala

Saiatuko zara ordenagailu bati azaltzen zer den pertsona bat. Ez duzu lortuko, eta hori da ikasgaia.

2 ordu 2 froga 2. IE · a, b, f
1 · Berrikuspena 0-8 min

Aurreko astekoa

2 · Lehen froga 8-30 min

Azaldu ordenagailu bati zer den pertsona bat

1. froga

Idatzi arauak

22 min · hiruko taldeak
Materiala: koadernoa. Lau irudi proiektorean.
  1. Ordenagailu batek ez daki ezer: zenbakiak besterik ez ditu ikusten, S01ean egin genuen koadrikula bezala.
  2. Idatzi arau zehatzak ordenagailu horrek irudi batean pertsona bat dagoen ala ez erabaki dezan. Arauek zenbakiei buruzkoak izan behar dute: kolorea, forma, posizioa, tamaina.
  3. Probatu zuen arauak lau irudietan. Zenbatetan asmatzen dute?
  4. Orain irakasleak bosgarren irudia jarriko du. Funtzionatzen dute?
Zer aurkitu behar duzu

1. Ezinezkoa da. Arau bat idazten duzun bakoitzean, hura hausten duen irudi bat dago: bizkarrez dagoen pertsona, argi kontra, erdi estalita, ispiluan.

2. Horregatik ez zaio programatzen: adibideak erakusten zaizkio eta berak ateratzen ditu arauak. Hori da ikaste automatikoa, eta S16an landuko dugu.

3. Zuk ere ez dakizu zer arau erabiltzen dituzun. Pertsona bat ikusten duzu eta kito. Ez dakizu nola dakizun.

3 · Ikasleen fitxak 30-52 min

Lau teknologia, lau bikote

TeknologiaZer ez den ahaztu behar
Robotika kolaboratiboa Kobotak gizakiaren ondoan lan egiteko daude eginda: hesirik gabe, pertsona detektatzen dute eta gelditu edo moteldu egiten dira.
Biki digitalak Erreplika birtuala, datu errealekin elikatua denbora errealean. Ez da 3D eredu bat soilik.
Ikuspen artifiziala Objektuak ezagutzeko eta sailkatzeko gaitasuna. Lehen arau sinpleak; orain machine learninga.
Logika lausoa Balio absolutuen ordez (egia/gezurra) kidetza-mailekin lan egitea: 0,7 bero, 0,3 hotz.
4 · Edukia 52-75 min

Hiru ideia osagarri

Kobotak: hesia kentzea

Robot industrial klasikoa kaiola batean dago, eta pertsona bat sartzen bada, gelditu egiten da. Kobota beste zerbait da: sentsoreek pertsona detektatzen dute eta robotak indarra eta abiadura doitzen ditu. Ez dago hesirik, eta biek batera lan egiten dute.

Zure sektorean: kamera robotizatuak, motordun grúak, PTZ buruak. Denak dira hurbilago kobotetik robot industrialetik baino, pertsonen artean lan egiten dutelako.

Biki digitalak: probatu ukitu aurretik

NonZertarako
IndustrianMakina bat abian jarri aurretik birtualki probatzea (virtual commissioning)
EraikuntzanEraikin baten kontsumoa eta mantentzea simulatzea
OsasuneanEbakuntza bat planifikatzea organoaren eredu batekin
Zure sektoreanAurrebista (previs): dekoratua, argiak, kamera-posizioak eta optika erabakitzea errodaje-egun bat gastatu gabe

Gakoa: datuekin elikatzen da. 3D eredu bat ez da biki digitala. Biki digitala errealitatearekin sinkronizatuta dagoena da.

Ikuspen artifiziala: ikustea eta ulertzea

Lehen, arau sinpleak: piezak kontatu, kolore bat detektatu, akats bat aurkitu muntaketa-katean. Orain, sare neuronalekin, aurpegiak, ibilgailuak, errei-marrak eta jarrerak ezagutzen ditu. Zure sektorean, jada erabiltzen duzu: autofokua begia detektatuz, jarraipen automatikoa, sailkapena, rotoskopia.

5 · Bigarren froga 75-100 min

Non huts egiten du ikuspen artifizialak?

2. froga

Bilaketa bisualaren mugak

25 min · bikoteka
Materiala: sakelakoa, bilaketa bisualarekin (Google Lens, Bing, edo kamerako bilaketa).
  1. Identifikatu bost objektu ikasgelan edo tailerrean bilaketa bisualarekin. Idatzi zer esan duen eta zuzena den.
  2. Orain saiatu huts eginarazten. Probatu:
    • objektua erdi estalita
    • argi kontra edo ilunpean
    • angelu bitxi batetik
    • oso hurbil, testuingururik gabe
    • objektu baten argazki bat pantailan
  3. Idatzi zer motatako akatsak egiten dituen. Ausazkoak dira ala patroi bat dute?
  4. Konparatu bikoteen artean: akats berdinak agertzen dira?
Zer aurkitu behar duzu

1. Akatsak ez dira ausazkoak: patroi bat dute. Sistemak ondo daki entrenamenduan asko ikusi duena, eta gaizki gainerakoa.

2. Argi kontra, estalita edo angelu bitxitik —hau da, zinemak nahita erabiltzen dituen egoerak— huts egiten du gehien.

3. Horrek ondorio bat du zuen lanerako: tresna hauek ondo doaz material konbentzionalarekin eta gaizki material sortzailearekin. Kontuz fidatzearekin.

6 · Itxiera 100-120 min

Zer daramagu etxera

Makinak ondo daki ikusi duena. Ez ikusi ez duena.

Jarri zeure burua proban

Hiru galdera

1. Zer da kobot bat?

  • Internetera konektatuta dagoen robot bat
  • Gizakiarekin espazio berean modu seguruan lan egiteko diseinatutako robota
  • Adimen artifiziala duen robot oro
  • Kaiola batean lan egiten duen robot industriala
Erantzuna

b. Sentsoreei esker pertsona detektatzen du eta gelditu edo moteldu egiten da. Horregatik ez du hesirik behar.

2. Dekoratu baten 3D eredua biki digitala da?

  • Bai, 3Dn dagoen oro da biki digitala
  • Ez: biki digitalak datu errealekin elikatu behar du denbora errealean
  • Bai, errealitate birtualean ikusten bada
  • Ez, biki digitalak industrian bakarrik existitzen dira
Erantzuna

b. Bereizten duena sinkronizazioa da: bikiak errealitatearen egoera islatzen du une oro, sentsoreen datuei esker.

3. Zergatik huts egiten du ikuspen artifizialak argi kontrako plano batean?

  • Kamerak ez duelako nahikoa bereizmen
  • Egoera hori gutxi ikusi duelako entrenamenduan
  • Argiak zirkuituak kaltetzen dituelako
  • Ez du huts egiten: beti asmatzen du
Erantzuna

b. Sistemak ikasi dituen adibideetatik ateratzen ditu arauak. Entrenamenduan gutxi agertzen den egoera batean, ez du erreferentziarik.

Hiztegi berria

Saio honetako hitzak

Kobotacobot
Gizakiarekin batera eta modu seguruan lan egiteko diseinatutako robota.
Biki digitalagemelo digital
Objektu edo sistema fisiko baten erreplika birtuala, datu errealekin elikatua.
Abiarazte birtualavirtual commissioning
Sistema bat birtualki probatzea fisikoki muntatu aurretik.
Ikuspen artifizialavisión artificial
Irudietatik informazioa ateratzeko eta objektuak ezagutzeko teknika.
Logika lausoalógica difusa
Balio absolutuen ordez kidetza-mailekin lan egiten duen logika: 0 eta 1 artean.
Oklusioaoclusión
Objektu bat beste batek partzialki estaltzea. Ikuspen artifizialaren arazo klasikoa.

Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.

Iturriak
Eusko Jaurlaritza, Lanbide Heziketako Sailburuordetza — 1.2 Industria 4.0 (robotika eta biki digitalak). CC BY-NC-SA 4.0. Moreno Pérez, J. C. — Produkzio-sektoreei aplikatutako digitalizazioa II, 2.3.4, 2.3.5, 2.3.9 eta 2.3.10 atalak. Editorial Síntesis, 2025. Frogak: material propioa.