Aurreko blokekoa
- Zer da TED bat, eta zergatik ez datoz bakarrik?
- Zure fitxako teknologiak zer ahalbidetzen du lehen ezinezkoa zena?
- Zergatik ez du merezi zeregin bat behin bakarrik automatizatzeak?
Non dago hodeia?
Jarraitu paketea
27 min · talde osoa + bikoteka- Denen artean. Irakasleak
tracerouteexekutatzen du proiektatuta, hiru helmugatara: ikastetxeko webgunea, streaming-zerbitzu bat eta beste kontinente bateko webgune bat. - Kontatu zenbat salto dauden bakoitzean eta zenbat milisegundo azkenean.
- Bikoteka. Hartu azken saltoetako IP bat eta bilatu non dagoen fisikoki (IP-geolokalizazioko edozein webgunetan).
- Bilatu zure zerbitzu gogokoenak non dituen datu-zentroak. Enpresa gehienek mapa bat dute beren webgunean.
- Erantzun: zure fitxategiak zein herrialdetan daude? Eta: zein legeri jarraitzen diote?
1. Hodeia ez da hodei bat: eraikin zehatz batzuk dira, leku zehatzetan, elektrizitatearekin eta hozte-sistemekin.
2. Zure datuek bidaia fisiko bat egiten dute, hamar edo hogei saltotan, eta salto bakoitza norbaitena da.
3. Datuak dauden herrialdeko legeak aplikatzen dira. Ez zure herrialdekoak. Hori ez da xehetasun tekniko bat: erabaki estrategikoa da.
Zer da hodeia eta zenbat mota dauden
Ordenagailu ahaltsu batean hainbat ordenagailu txikiago exekuta daitezke aldi berean, bakoitza bere aldetik. Horri birtualizazioa deritzo, eta hori da hodeia posible egiten duena: makina fisiko bat hamar bezerorentzat.
Ideia ez da berria —60ko hamarkadan hasi zen—, baina 2006an lehertu zen, Amazonek konturatu zenean bere azpiegitura besteei alokatu ziezaiekeela. Gero etorri ziren Microsoft Azure eta Google Cloud.
| Mota | Zer den | Abantaila | Desabantaila |
|---|---|---|---|
| Publikoa | Edonorentzat eskuragarri, Internet bidez | Eskalagarritasuna eta prezioa: erabilitakoa ordaintzen da | Kontrol gutxiago datuen gainean |
| Pribatua | Erakunde bakar batentzat, bere instalazioetan edo alokatuta | Kontrola eta segurtasuna | Kostua eta mantentzea |
| Hibridoa | Bien nahasketa: kritikoa pribatuan, gainerakoa publikoan | Malgutasuna | Konplexutasuna |
| Komunitarioa | Sektore bereko erakundeek partekatua | Kostuak banatzen dira | Adostasuna behar da |
| Hodei anitza | Hornitzaile bat baino gehiago aldi berean | Menpekotasuna murrizten du | Kudeaketa zailagoa |
«Hodeia ez da hodei bat: beste enpresa batzuen ordenagailuak dira.»
Hodeiko zerbitzu bat erabiltzean, zure informazioa hirugarren bati ematen ari zara. Horrek ez du esan nahi txarra denik —askotan seguruagoa da—, baina bai erabaki bat dela.
Zikloaren hodei-inbentarioa
Zer erabiltzen duzue, eta zer motatakoa da
28 min · hiruko taldeak- Zerrendatu ziklo honetan erabiltzen dituzuen hodeiko zerbitzu guztiak: ikasteko, entregatzeko, komunikatzeko, editatzeko, gordetzeko. Gutxienez hamar.
- Zerbitzu bakoitzarentzat bete:
- Mota: publikoa, pribatua, hibridoa
- Nork ordaintzen du? Zuk, ikastetxeak, inork ez
- Zer dago barruan? Lanak, datu pertsonalak, komunikazioak
- Zer gertatuko litzateke bihar itxiko balitz?
- Markatu gorriz galtzeak min handiena egingo lukeenak.
- Zenbat gorri daude? Horietatik zenbatek dute kopia bat beste nonbait?
1. Hamar baino gehiago dira beti, eta erdiak baino gehiago doakoak.
2. Gorriz markatutakoetatik ia bat ere ez du kopiarik. Zure lan guztiak ordaintzen ez duzun zerbitzu bakar batean egon daitezke.
3. Hori da S05eko itzulgarritasuna, orain zure kasuan.
Zenbat kostatzen da hodeia?
Zenbakiak atera
22 min · bikoteka- Kalkulatu zenbat espazio behar duen errodaje-egun batek: bi kamera, egunean hiru ordu grabatuta, 100 Mbps-eko kalitatean. Pista: bitrate × denbora.
- Bider hamabost errodaje-egun ikasturtean, bider talde-kopurua. Zenbat terabyte urtean?
- Bilatu hiru prezio hodeian: biltegiratze arrunta (GB/hilabete), artxibo hotza eta datuak ateratzearena (egress).
- Kalkulatu urteko kostua hiru kasuetan. Eta gero: zenbat kostatuko litzateke dena berreskuratzea?
- Alderatu disko fisiko baten prezioarekin.
1. Gordetzea merkea da. Ateratzea ez. Prezio-zerrenda ia guztietan egress ordaindu behar da, eta hori inork ez du kalkulatzen kontratatzean.
2. Artxibo hotza askoz merkeagoa da, baina berreskuratzeak orduak edo egunak behar ditu, eta gehigarria ordaintzen da.
3. Bideoak espazio asko behar du. Hori da zuen sektorearen berezitasuna: beste enpresa gehienek dokumentuak gordetzen dituzte; zuek, terabyteak.
Zer daramagu etxera
- Hodeia leku fisiko bat da, eta datuak dauden herrialdeko legeak aplikatzen zaizkie.
- Birtualizazioa da oinarria: makina fisiko bat, bezero asko.
- Bost mota: publikoa, pribatua, hibridoa, komunitarioa eta anitza. Ez dago onena.
- Gordetzea merkea da; ateratzea ez. Eta bideoak leku asko behar du.
Hodeia ez da hodei bat: beste norbaiten ordenagailua da.
Hiru galdera
1. Zer da birtualizazioa?
- Fitxategiak Internetera igotzea
- Makina fisiko batean hainbat ordenagailu independente exekutatzea
- Errealitate birtualeko edukia sortzea
- Datuak zifratzea
Erantzuna
b. Baliabideak optimizatzen ditu eta hodeia posible egiten du: hornitzaile batek makina bera hainbat bezerorentzat erabil dezake.
2. Zure lanak Estatu Batuetako datu-zentro batean badaude, zein legek babesten ditu?
- Beti Europakoak, europarra zarelako
- Datuak dauden herrialdekoak, funtsean
- Ez dago legerik hodeian
- Zerbitzua kontratatu duen enpresarenak soilik
Erantzuna
b. Kokapenak legeria zehazten du neurri handi batean. Horregatik enpresa askok Europan dauden eskualdeak eskatzen dituzte esplizituki.
3. Zerk harritzen du gehien hodeiko biltegiratzearen kostuan?
- Gordetzearen prezioa
- Datuak ateratzearen prezioa (egress)
- Kontua sortzearen prezioa
- Fitxategiak izendatzearen prezioa
Erantzuna
b. Sartzea doakoa izan ohi da eta gordetzea merkea; ateratzea, ordea, ordaindu egiten da. Itzulgarritasunaren kostua da, zenbakitan.
Saio honetako hitzak
Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.