Aurreko astekoa
- Zein dira lau mailak, hurbilenetik urrunenera?
- Zergatik dago zuzeneko baten nahasketa edge-an?
- Zer geratu zen martxan Internet erori zenean?
Zerk zeri eusten dio?
Menpekotasunen mapa
24 min · hiruko taldeak- Idatzi zirkulu banatan zikloan erabiltzen dituzuen hamar tresna: muntaia-programa, biltegia, entrega-plataforma, ikasgelako plataforma, posta…
- Marraztu geziak: A tresnak B behar badu funtzionatzeko, gezi bat A-tik B-ra.
- Kontatu zenbat gezi sartzen diren zirkulu bakoitzean. Zirkulu batek gezi asko jasotzen baditu, hori da zutabe bat.
- Orain ezabatu zutabe hori. Zer erortzen da harekin batera?
- Erantzun: hori aldatu nahi bazenu, zenbat gauza ukitu beharko zenituzke?
1. Tresnak ez daude bakartuta: sare bat osatzen dute. Bat migratzeak besteak ukitzen ditu.
2. Beti dago zutabe bat —identitatea, biltegia edo plataforma bat— dena harekin lotuta dagoena. Hori da menpekotasunik handiena, eta ez zen erabaki kontziente bat izan.
3. Horregatik ez da migratzen «aplikazio bat»: sistema bat migratzen da, edo ez da migratzen.
Migrazio batek hiru plan behar ditu
| Plana | Zer egin behar den | Non huts egiten den |
|---|---|---|
| Teknikoa | Inbentarioa: zer hardware, zer aplikazio, zer zerbitzu. Eta batez ere zerk zer behar duen. | Aplikazio kritiko batek ez du hodeiko bertsiorik, edo formatuak ez du migratzen |
| Humanoa | Prestakuntza eta aldaketaren kudeaketa. Jendeak modu berri batean lan egin behar du. | Teknologia ondo dago eta inork ez du erabiltzen |
| Finantzarioa | Inbertsio handitik (CAPEX) gastu errekurrentera (OPEX) pasatzea. | Hilero ordaintzen da betiko, eta hasieran merkeagoa zirudien |
CAPEX: hasieran inbertsio handi bat —zerbitzari bat erostea—, gero urteetan amortizatzen dena. OPEX: hilero ordaintzea, betiko.
Hodeiak bigarrena dakar. Abantaila: hasieran ez duzu dirurik behar eta beharren arabera doitzen da. Desabantaila: ez da inoiz amaitzen, eta prezioak igo egin daitezke.
Eta ateratzea?
Migrazioaren atal ahaztuena. Sartu aurretik erantzun behar diren galderak:
- Nire datuak formatu estandar batean atera ditzaket, edo formatu propietarioan bakarrik?
- Zenbat kostatzen da ateratzea (egress)?
- Zenbat denbora beharko luke dena jaisteak? (S13ko kalkulua)
- Kontratua amaitzean, zenbat denbora dut datuak jaisteko?
Duela urte batzuk ikastetxe bakoitzak bere posta, egutegia eta fitxategiak kudeatzen zituen. Gaur, ia denak plataforma bakar batean daude. Kudeaketa asko errazten da eta zerbitzua ia ez da erortzen.
Trukean: ikasleen eta irakasleen datuen kontrola hirugarren bati eman zaio. Alternatiba bat badago —NextCloud bezalako plataforma irekiak—, baina orduan ikastetxeak berak mantendu behar du sistema, eguneratu eta segurtatu. Ez dago aukera doakorik: bakoitzak bere prezioa du.
Zuen erakundearen analisia
Amaierako planaren lehen zatia: erakundearen egoeraren analisia. Hiru atal ditu, eta gaur ia osorik egin dezakezue.
Kanpo-analisia, barne-analisia eta AMIA
54 min · proiektuaren taldeak1 · Kanpo-analisia 15 min
- Zein sektoretan dago zuen erakundea? Zenbat lehiakide ditu inguruan?
- Zer egiten ari dira aurreratuenak sektore horretan digitalizazioari dagokionez?
- Zer arau edo eskakizun bete behar ditu? (datuen babesa, irisgarritasuna, fakturazio elektronikoa)
2 · Barne-analisia 20 min
- Egitura: zenbat pertsona, zer arlo edo sail.
- Baliabide teknologikoak: zer ekipo, zer software, zer sare. Zein da zaharrena?
- Giza baliabideak: adina, prestakuntza, antzinatasuna. Nork erabiltzen du teknologia eroso, eta nork ez?
- Prozesuak: zer egiten da eskuz oraindik? Non galtzen da denbora?
3 · AMIA 19 min
| Barrukoa | Kanpokoa | |
|---|---|---|
| Positiboa | Indarguneak Zer egiten du ondo? | Aukerak Zer aprobetxa dezake? |
| Negatiboa | Ahulguneak Zer falta zaio? | Mehatxuak Zerk kalte diezaioke? |
Gutxienez hiru elementu koadrante bakoitzean, eta guztiek izan behar dute zehatzak: «prestakuntza falta» ez da baliagarria; «hamar langiletik zortzik ez dakite muntaia-softwarea erabiltzen» bai.
Analisi honek gero dena baldintzatuko du. Ahulgune bakoitza helburu bihurtuko da S24an, eta helburu bakoitza ekintza bihurtuko da. Hemen orokorkeriak idazten badituzue, plan osoa orokorra izango da.
Zer daramagu etxera
- Ez da aplikazio bat migratzen: sistema bat migratzen da. Menpekotasunak lehenengo.
- Hiru plan behar dira: teknikoa, humanoa eta finantzarioa. Gehienetan humanoak huts egiten du.
- Hodeiak CAPEX-etik OPEX-era eramaten zaitu: ez da inoiz amaitzen.
- Irteera sartu aurretik planifikatzen da, ez ateratzeko unean.
Migratzea erabakia da. Ez migratzea, ere bai.
Bloke hau hemen ixten da. Ebaluatzen dena: S12ko lau fluxuen alderaketa eta txostena. Datorren astean bloke honi buruzko proba labur bat.
Hiru galdera
1. Zergatik ezin da aplikazio bakar bat migratu askotan?
- Legeak debekatzen duelako
- Beste aplikazio batzuen mende dagoelako
- Hodeiak ez dituelako aplikazio bakanak onartzen
- Beti garestiegia delako
Erantzuna
b. Tresnek sare bat osatzen dute. Bat mugitzeak besteei eragiten die, eta horregatik egiten da inbentarioa eta menpekotasunen mapa lehenengo.
2. Zer da OPEX eredura pasatzea?
- Hasierako inbertsio handi bat egitea
- Gastu errekurrentea izatea, hilero edo urtero
- Hardwarea erostea eta amortizatzea
- Langile gehiago kontratatzea
Erantzuna
b. Hodeiak inbertsioa (CAPEX) gastu errekurrente bihurtzen du (OPEX). Malguagoa da, baina ez da inoiz amaitzen.
3. Noiz planifikatzen da hodeitik ateratzea?
- Atera nahi duzunean
- Kontratua amaitzen denean
- Sartu aurretik
- Ez da planifikatzen: hornitzaileak kudeatzen du
Erantzuna
c. Irteera-baldintzak sartu aurretik ezagutu behar dira: formatuak, kostuak eta epeak. Gero berandu da.
Saio honetako hitzak
Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.