Aurreko blokekoa
- Zein da hodeiko lau ereduen arteko aldea?
- Zergatik ez da aplikazio bakar bat migratzen?
- Zer da egress?
Nork idatzi du hau?
Bost bikote, bost botazio
27 min · talde osoa- Bost bikote ikusiko dituzu. Bikote bakoitzean testu bat pertsona batek idatzi du eta bestea makina batek.
- Bikote bakoitzean, bozkatu eskua altxatuz: A ala B? Idatzi zure erantzuna lehenago, ez kopiatzeko.
- Idatzi zergatik: zer seinalek eraman zaitu erabaki horretara?
- Irakasleak erantzunak emango ditu amaieran. Zenbat asmatu dituzu?
- Eztabaidatu: zein izan da errazena eta zein zailena? Zergatik?
1. Testu orokorretan ia ezinezkoa da bereiztea. Zenbat eta orokorragoa izan gaia, orduan eta zailagoa.
2. Makinak zehatzean huts egiten du: tokiko izenak, esperientzia pertsonala, iritzi ausartak, akats txikiak. Perfektuegia da.
3. Horrek zer esan nahi du zuen lanbiderako? Testu neutro eta orokorra idaztea ez da dagoeneko balio bereizgarria. Zehatza, tokikoa eta bizitakoa dena da.
Zer da adimen artifiziala
Adimen artifiziala informatikaren adar bat da, tradizionalki giza adimena eskatzen zuten zereginak egiteko gai diren sistemak sortzea helburu duena: patroiak ezagutzea, erabakiak hartzea, hizkuntza prozesatzea eta datuetatik ikastea.
1956an sortu zen terminoa, Dartmoutheko biltzar batean. Hasieran itxaropen handiak: makinek problema matematiko konplexuak ebazten zituzten. Baina gauza errazetan huts egiten zuten —letrak ezagutzea, adibidez—, eta neguak etorri ziren. Aldaketa paradigmarena izan zen: logikatik estatistikara. Arauak programatu beharrean, adibideetatik ikastea.
Bi sailkapen
| Gaitasunaren arabera | Zer den | Existitzen da? |
|---|---|---|
| AA ahula (ANI) | Zeregin zehatz bat oso ondo egiten du, eta besterik ez | Bai: dena da hau gaur egun |
| AA orokorra (AGI) | Gizaki batek egin dezakeen edozein zeregin kognitibo | Ez |
| Gainadimena (ASI) | Gizakia gainditzen duena arlo guztietan | Ez, eta eztabaidagarria |
| Paradigmaren arabera | Nola funtzionatzen duen | Adibidea |
|---|---|---|
| Sinbolikoa | Gizakiak idatzitako arau eta sinboloak | Sistema adituak, logika lausoa |
| Subsinbolikoa | Datuetatik ikasten du, arau esplizirik gabe | Machine learninga, sare neuronalak |
| Hibridoa | Biak konbinatuta | Gomendio-sistema konplexuak |
1960ko hamarkadan, ELIZA programa oso sinple batek psikoterapeuta bat imitatzen zuen, esaldiak biratuz. Erabiltzaile askok pertsona bat zegoela sinetsi zuten, eta sekretuak kontatzen zizkioten.
ELIZA efektua hori da: makina bati giza asmoak, emozioak eta ulermena esleitzea. Gaurko sistemak askoz sofistikatuagoak dira, baina efektua bera da —eta indartsuagoa—. Kontuz: sistemak ez du ulertzen; hurrengo hitza asmatzen du ikasi dituen patroien arabera.
Non huts egiten du zure gaian?
Eskatu zerbait zehatza eta egiaztatu
33 min · bikoteka- Eskatu AA bati zure sektoreko zerbait zehatza. Adibidez:
- gidoi labur baten desglosea (zer behar den plano bakoitzerako)
- errodaje-egun baten ordu-plana
- ekipo-zerrenda bat aurrekontuarekin
- zure herriko kokapen baten deskribapena
- kamera-modelo zehatz baten ezaugarri teknikoak
- Orain egiaztatu lerroz lerro. Markatu:
- Zuzena
- Okerra — datu faltsua
- Asmatua — existitzen ez den zerbait, sinesgarria dirudiena
- Orokorregia — ez da faltsua, baina ez du ezertarako balio
- Kontatu lauak. Zein ehuneko da erabilgarria egiaztatu gabe?
- Idatzi ondorio bat: zertarako erabiliko zenuke eta zertarako ez?
1. Egitura ondo dago beti. Edukia, ez beti. Eta akatsak ez daude markatuta: dena tonu berean dago idatzita.
2. Kategoria arriskutsuena ez da «okerra»: «asmatua» da. Sinesgarria da eta ez duzu antzematen ez badakizu gaia.
3. Ondorioa: badakizun gaietan da baliagarria, ez ez dakizunetan. Alderantziz erabiltzeko tentazioa handia da.
Sailkatu zortzi sistema
Ahula ala orokorra? Sinbolikoa ala subsinbolikoa?
17 min · bikoteka- Sailkatu zortzi sistemak bi ardatzetan.
- Markatu zalantzazkoak: badira ertzean daudenak.
Zortziak dira AA ahula. Bat ere ez da orokorra. Egunkarietan «adimen artifiziala» entzuten duzunean, beti da zeregin zehatz baterako sistema bat.
| # | Sistema |
|---|---|
| 1 | Sakelakoaren aurpegi bidezko desblokeoa |
| 2 | Muntaia-programaren transkripzio automatikoa |
| 3 | Termostato batek 22 °C-tik behera berogailua pizten du |
| 4 | Streaming-plataformaren gomendio-sistema |
| 5 | Kamera baten begi-autofokua |
| 6 | Xake-programa bat |
| 7 | Testua sortzen duen txat-eredu bat |
| 8 | Ospitale bateko sistema aditu bat, medikuek idatzitako arauekin |
Zer daramagu etxera
- Gaur existitzen den AA guztia ahula da: zeregin zehatzetarako.
- Bi paradigma: sinbolikoa (arauak) eta subsinbolikoa (datuetatik ikasten duena).
- ELIZA efektua: makinari ulermena esleitzen diogu, ez duenean.
- Zehatzean huts egiten du eta orokorrean ondo doa: badakizunean erabili, ez ez dakizunean.
Ez du ulertzen: hurrengo hitza asmatzen du oso ondo.
Hiru galdera
1. Gaur egungo AA guztia zein motatakoa da?
- Orokorra (AGI)
- Ahula edo estua (ANI)
- Gainadimena (ASI)
- Hibridoa beti
Erantzuna
b. Sistema bakoitza zeregin zehatz baterako dago prestatuta. AGI-a teorikoa da oraindik.
2. Zer da ELIZA efektua?
- AA batek beste AA bat entrenatzea
- Makinei giza asmoak eta emozioak esleitzea
- Sistema batek datu faltsuak sortzea
- Algoritmo baten alborapena
Erantzuna
b. 1960ko programa oso sinple batek jendea konbentzitu zuen pertsona bat zela. Antropomorfizazioa da, eta gaur indartsuagoa da.
3. Zein da AA sortzailearen akats-mota arriskutsuena?
- Erantzun laburregia ematea
- Datu okerra ematea, argi eta garbi okerra dena
- Existitzen ez dena asmatzea, sinesgarri
- Erantzuten ez jakitea
Erantzuna
c. Asmakeriak (haluzinazioak) tonu berean daude idatzita gainerakoa bezala, eta ez dituzu antzematen gaia ezagutzen ez baduzu.
Saio honetako hitzak
Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.