Digitalizazioa

Hasiera  /  4. blokea · 4. IE

S17

AA ikus-entzunezkoen katean

Non sartzen da adimen artifiziala zure lanean, etapaz etapa. Eta non huts egiten duen zure hizkuntzarekin.

2 ordu 2 froga 4. IE · a, b, d, f
1 · Berrikuspena 0-8 min

Aurreko astekoa

2 · Lehen froga 8-38 min

Transkripzioa zure hizkuntzan

1. froga

Non huts egiten du, eta zergatik hain zuzen hor

30 min · hiruko taldeak
Materiala: sakelakoa, transkripzio-tresna bat (sakelakoaren beraren diktaketa balio du).
  1. Idatzi minutu bateko testu bat irakurtzeko. Baldintza: barruan egon behar dira
    • hiru toki-izen (Tartanga, Miribilla, Gorbeia…)
    • bi pertsona-izen
    • hiru termino tekniko (diafragma, gain-a, XLR, timecodea…)
    • zenbaki batzuk
  2. Grabatu bat irakurtzen, abiadura normalean.
  3. Transkribatu tresnarekin. Kopiatu emaitza.
  4. Zenbatu akatsak hiru zutabetan: toki-izenak, termino teknikoak eta gainerakoa.
  5. Errepikatu zarata pixka batekin (leihoa zabalik, jendea hizketan) eta bizkorrago hitz eginda.
Zer aurkitu behar duzu

1. Testu arrunta ondo transkribatzen du. Toki-izenak eta termino teknikoak, ez. Eta horiek dira, hain zuzen, zure lanean garrantzitsuenak.

2. Arrazoia S16koa da: entrenamenduan gutxi agertzen dena gaizki egiten du. Euskarazko datu gutxiago daude ingelesezkoak baino, eta «Tartanga» ez da inon agertzen.

3. Ondorio praktikoa: transkripzioa abiapuntu ona da eta amaiera txarra. Denbora aurrezten du, baina berrikusi egin behar da beti —eta zuk dakizu non begiratu—.

3 · Edukia 38-70 min

Non sartzen den, etapaz etapa

Hau ez dago liburuetan: zuen sektorerako propio egindako mapa da. 4. IEren f) irizpidea da —deskribatu nola eragiten duen AAk ikasten ari zaren moduluaren sektorean—.

EtapaZertarako erabiltzen denZer ikaskuntza-mota
Aurreprodukzioa Gidoiaren desglosea, storyboard-a eta concept art-a sortzea, kokapenen bilaketa Sortzailea (sakona)
Errodajea Begi- eta subjektu-autofokua, jarraipen automatikoa, egonkortzea, esposizio-laguntza Ikuspen artifiziala (gainbegiratua)
Ingesta Transkripzioa, plano-detekzioa, etiketatze automatikoa, edukiaren araberako bilaketa Gainbegiratua + NLP
Muntaia Bilaketa semantikoa brutoetan, transkripzio bidezko muntaia, birrenkoadratze automatikoa NLP + ikuspena
Irudia Rotoskopia, kroma, zarata-kentzea, upscalinga, leheneratzea, fotograma-interpolazioa Sare konboluzionalak (sakona)
Soinua Pisten banaketa, zarata-kentzea, bikoizketa eta ahots sintetikoa Sakona
Banaketa Azpitituluak eta itzulpena, gomendioak, moderazioa, miniaturen sorkuntza Mistoa
Eredu bat: zer aldatzen den benetan

Zerrenda horretan gauza gehienek ez dute sormena ordezkatzen: zeregin errepikakorra kentzen dute. Rotoskopia ez zen inoiz lan sortzailea izan; transkribatzea, ezta ere.

Baina badira bi kategoria non muga lausotzen den: sorkuntza (irudiak, ahotsak, musika) eta erabakia (zer plano den ona). Horiek dira eztabaida sortzen dutenak, eta hurrengo saioan landuko ditugu.

SektoreaAAren erabilera nagusia
Fabrikazio mekanikoaKalitate-kontrola eta mantentze prediktiboa
OsasunaDiagnostikoa irudi medikoetan
NekazaritzaZehaztasunezko nekazaritza: ura, ongarriak, izurriak
MerkataritzaGomendioak eta stock-aren kudeaketa
LogistikaIbilbideen optimizazioa eta gidatze autonomoa
FinantzakIruzur-detekzioa eta arriskuen analisia
Ikus-entzunezkoakGoiko taula osoa
4 · Bigarren froga 70-98 min

Zure fluxuan: non bai eta non ez

2. froga

Hiru zutabe: bai, agian, inoiz ez

28 min · hiruko taldeak
Materiala: koadernoa.
  1. Hartu zuen azken proiektua (edo hurrengoa) eta zerrendatu haren hamabi zeregin, aurreprodukziotik entregara.
  2. Sailkatu hiru zutabetan:
    • Bai — AAri emango nioke lasai
    • Agian — emango nioke, baina berrikusiko nuke
    • Inoiz ez — ez nioke emango
  3. Hirugarren zutabeko bakoitzarentzat, idatzi zergatia. Eta sailkatu arrazoia:
    • kalitate teknikoa ez litzatekeelako nahikoa
    • erabaki sortzailea delako
    • erantzukizun legala edo etikoa dagoelako
    • ez nukeelako datu hori inori emango
  4. Alderatu taldeen artean: bat datoz «inoiz ez» zutabeak?
Zer aurkitu behar duzu

1. «Bai» zutabea uste baino luzeagoa da, eta ia dena zeregin errepikakorra da.

2. «Inoiz ez» zutabean arrazoi desberdinak nahasten dira, eta bereiztea garrantzitsua da: kalitate-arrazoia denborarekin desagertuko da; erabaki sortzailearena eta legalarena, ez.

3. Taldeen artean ez zarete bat etorriko, eta hori normala da: lanbide-erabakia da, ez teknikoa.

5 · Enkargua 98-112 min

Erabili tresna bat eta kontatu

Entregatzekoa — 4. IEren tresna nagusia

Datorren asterako, erabili AA-tresna bat zure zikloko zeregin erreal batean eta idatzi orrialde bateko txostena hiru atalekin:

  1. Zer egin duen ondo. Zehaztu: zenbat denbora aurreztu duzu?
  2. Zer egin duen gaizki. Adibide zehatzak, ez sentsazioak. Sailkatu S15eko lau kategorietan.
  3. Zer datu eman diozun nori. Zer igo duzu? Nork ditu orain? Zer dio zerbitzuaren baldintzek entrenamenduaz?

Hirugarren atala da garrantzitsuena eta ahaztu ohi dena.

6 · Itxiera 112-120 min

Zer daramagu etxera

Transkripzioa abiapuntu ona da eta amaiera txarra.

Jarri zeure burua proban

Hiru galdera

1. Zergatik huts egiten du transkripzioak toki-izenekin?

  • Mikrofonoak ez dituelako ondo hartzen
  • Entrenamendu-datuetan ia ez direlako agertzen
  • Luzeegiak direlako
  • Sistemak ez dituelako izen propioak onartzen
Erantzuna

b. Ereduak ikusi duena ikasten du. «Tartanga» ez badago datuetan, ezin du asmatu.

2. Rotoskopia automatikoak zer kentzen du?

  • Erabaki sortzailea
  • Zeregin errepikakorra
  • Erantzukizun legala
  • Kalitate teknikoa
Erantzuna

b. Rotoskopia ez zen inoiz lan sortzailea izan: fotogramaz fotograma marraztea zen. Hori da AAk ondoen kentzen duena.

3. Zein arrazoi ez da desagertuko kalitate teknikoa hobetuta ere?

  • Emaitza ez dela nahikoa ona
  • Prozesua motelegia dela
  • Erantzukizun legala eta erabaki sortzailea
  • Tresna garestiegia dela
Erantzuna

c. Kalitatea, abiadura eta prezioa denborarekin hobetzen dira. Nork erantzuten duen eta nork erabakitzen duen ez da teknologia-kontua.

Hiztegi berria

Saio honetako hitzak

Transkripzio automatikoatranscripción automática
Audioa testu bihurtzea. Zuzenketa beti behar du izen propioetan.
Bilaketa semantikoabúsqueda semántica
Edukiaren arabera bilatzea, ez fitxategi-izenaren arabera.
Rotoskopiarotoscopia
Irudi bateko elementu bat fotogramaz fotograma isolatzea.
Upscaling-areescalado
Bereizmena igotzea, falta den informazioa asmatuz.
Pisten banaketaseparación de pistas
Nahasitako audio batetik ahotsa, musika eta zarata bereiztea.
Ahots sintetikoavoz sintética
Ordenagailuz sortutako ahotsa, benetakoaren antzekoa.
NLPprocesamiento del lenguaje natural
Makinek giza hizkuntza ulertzeko eta sortzeko teknikak.

Hiztegi osoa: moduluaren hiztegia.

Iturriak
Eusko Jaurlaritza, Lanbide Heziketako Sailburuordetza — 4.4 AA produkzio-sektoreetan. CC BY-NC-SA 4.0. Moreno Pérez, J. C. — Produkzio-sektoreei aplikatutako digitalizazioa II, 4.6 atala. Editorial Síntesis, 2025. Katearen mapa eta transkripzio-froga: material propioa.